Gitara basowa

Instruktor: Tomasz Urbanowicz

Gitara basowa − instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na podstrunnicy (gryfie); stosuje się także gitary basowe bezprogowe (fretles, z ang.fretless). Gitara basowa — podobnie jak kontrabas — transponuje o oktawę w dół. Tradycyjne gitary basowe mają cztery struny E1A1DG, czyli wydają dźwięki odpowiednio: 41,2 Hz, 55 Hz, 73,4 Hz i 98 Hz. Łączna skala gitary basowej obejmuje dźwięki (w brzmieniu) od E1 do g1, jest więc identyczna ze skalą kontrabasu 4-strunowego. Oprócz czterostrunowych, istnieją także modele pięciostrunowe (z dodatkową dolną struną H2 lub C1) (jak kontrabas 5-strunowy, orkiestrowy), sześciostrunowe (jak pięciostrunowy plus górna struna C), ośmiostrunowe (gdzie dla każdej struny, takiej jak w gitarze czterostrunowej jest dodana druga strojona o oktawę wyżej) oraz dwunastostrunowe, spokrewnione z Chapman stickami. Firma Modulus wyprodukowała w latach 80 XX w. osiemnastostrunową gitarę basową (jej szyjka ma 6 cali szerokości). Osoba grająca na gitarze basowej to basista. Gitara basowa zazwyczaj należy do sekcji rytmicznej zespołu muzycznego w muzyce rozrywkowej, jednak obecnie jest często wykorzystywana jako instrument solowy.

Budowa instrumentu:

Gitara basowa skonstruowana jest podobnie jak inne gitary. Posiada korpus (z litego drewna, komorowany lub pusty w środku) z mostkiem i przetwornikami podłączonymi do potencjometrów regulujących głośność i barwę dźwięku oraz gniazda na kabel do wzmacniacza. Gryf na ogół wzmacniany jest regulowanymi nakrętką, wykonanymi ze stali lub grafitu prętami napinającymi (wyjątek stanowią niskobudżetowe instrumenty oraz takie, w których szyjkę wykonano z bardziej wytrzymałych od drewna materiałów, np. aluminium lub grafitu). Najczęściej gryf zaopatrzony jest w progi, ale zdarzają się też gitary bezprogowe. Do strojenia gitary basowej używane są klucze. By gitara grała w skali kontrabasu, struny basowe są grubsze od gitarowych, a menzura jest dłuższa. Struny wykonywane są z metalu (czasem powlekanego tworzywem) i dzielą się na tzw. roundwound (z okrągłą w przekroju owijką) i flatwound (z owijką płaską). Struny te różnią się wygodą gry i wpływem na podstrunnicę (płaskie są delikatniejsze w dotyku i zostawiają mniej śladów na drewnie przy dociskaniu), ale i brzmieniem (okrągłe dłużej wybrzmiewają i mają jaśniejszą barwę). W gitarze basowej stosowane są przetworniki różnych typów, specyficzne dla gitar basowych – o większej rezystancji wynikającej ze zwiększonej ilości zwojów. Najczęściej stosowane są jednocewkowe przetworniki, przetworniki „split-coil” oraz humbuckery. W celu zwiększenia komfortu gry, w gitarach basowych instaluje się czasem podpórki pod kciuk (tzw. „thumbrest”); w niektórych gitarach krawędź przetwornika może z powodzeniem służyć jako taka podpórka – np. Yamaha w swoich gitarach basowych serii RBX (np. RBX 374/375) stosuje przetworniki ze specjalnie wyprofilowanym miejscem na kciuk. Analogicznie do innych gitar, basowe także zaopatrzone są w kołki do zawieszenia na pasku. Ze względu na większą zazwyczaj masę instrumentu, do zawieszania instrumentu na ramieniu potrzebne są szersze i wygodniejsze paski, często zabezpieczane tzw. straplockiem, czyli blokadą uniemożliwiającą wyczepienie się paska, które doprowadzić może do upadku i uszkodzenia instrumentu.

Dźwięk uzyskuje się szarpiąc struny (fingering), uderzając kostką (piórkowanie, picking), uderzając w nie kciukiem (slap), podrywając wszystkimi palcami oprócz kciuka (popping) i energicznie dociskając struny do progów (tapping). Ich drganie jest zamieniane na sygnał elektryczny poprzez przetwornik elektromagnetyczny. Sygnał ten za pomocą wzmacniacza jest wzmacniany i emitowany przez głośnik, bądź zapisywany.

Używany przez basistów wzmacniacz zintegrowany z mniej lub bardziej złożonym korektorem i głośnikiem określany jest w slangu jako piec lub kombo (combo). Może też występować osobno, bez głośnika i zwany jest głową (headem), a kolumna głośnikowa, jeśli składa się na nią więcej niż jeden głośnik (najczęściej 2 lub 4), nazywana jest paką. Głośniki w nagłośnieniu basowym mają najczęściej średnicę 10, 12 lub 15 cali i wykonane są ze sztywniejszych materiałów niż głośniki gitarowe. W celu osiągnięcia przez gitarę basową porównywalnej z gitarą elektryczną głośności potrzebna jest większa moc niż w przypadku gitary.

 

 

źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Gitara_basowa